Sebijari (Limaboon)
Sebi Jari zijn mooie, romig gele bonen die stevig van structuur zijn en worden gebruikt in moksi alesi.
Sebi Jari zijn mooie, romig gele bonen die stevig van structuur zijn en worden gebruikt in moksi alesi.
Dagoe jesi (letterlijk: hondenoren), Judasoren in het Nederlands zijn een gelatineuze, eetbare schimmel die eruitziet als een klein, gekreukt oor. Ze staan ook bekend als Moek ngie, Wood ear mushrooms.
Uiterlijk Bruin en fluweelachtig aan de buitenkant, glanzend en gerimpeld aan de binnenkant, mat en gedraaid bij uitdroging en glinsterend zilverzwart bij weken in water.
Het kan worden gedroogd en gerehydrateerd, waarbij het soms opzwelt tot drie tot vier keer de omvang.
Deze paddenstoel wordt vooral gebruikt in wokschotels en soepen, Aziatische gerechten en in stoofschotels.
Komijn is afkomstig uit Griekenland, Iran, Syrië, India en Turkije.
Het woord ‘komijn’ is afgeleid van het Akkadische ‘kamunu’. In Nederland is gemalen komijnzaad ook wel bekend als ‘djinten’ of ‘djintan’, een verbastering of oude schrijfwijze van de Indonesische naam voor komijn ‘jintan’. De Surinaamse benaming is ‘djira’, afkomstig uit het Hindi.
Vooral de ‘zaadjes’ van komijn worden gebruikt. Deze hebben een heel sterk aroma dat zich beter ontwikkelt als ze voor gebruik even in een droge pan geroosterd en gekneusd worden.
De kikkererwt, is een eenjarige plant en eetbare peulvrucht, uit de vlinderbloemenfamilie en de onderfamilie Papilionoideae of Faboideae.
In Anatolië wordt de kikkererwt al meer dan 8000 jaar geteeld. Van daaruit werd de kikkererwt verspreid naar het Middellandse Zeegebied en India.
Naast de gele, bruine en zwarte zijn er ook jonge groene kikkererwten. De bruine kikkererwten worden ook wel desi of kala chana genoemd. Zwarte kikkererwten of ceci neri zijn een bijzondere variëteit uit de zuidelijke regio’s van Italië, Apulië en Basilicata.
Van gekookte kikkererwten en onbewerkt kikkererwten-meel wordt onder meer hummus en falafel, chips en patat gemaakt. Geroosterd kunnen ze ook als snack worden gegeten.
In Suriname wordt er o.a. Goegrie van gemaakt.
Kentjoer (ook geschreven als kencur of kentjur) is de wortelstok van de plant Kaempferia galanga. Deze plant is verwant aan gember.
Kentjoer wordt veel gebruikt in de Indonesische keuken en elders in Zuidoost-Azië. Het is verkrijgbaar als wortelstok, knolletje, gedroogd, in poedervorm en als olie. Aangezien kentjoer een doordringende en snel overheersende smaak en geur heeft, wordt altijd aangeraden om het spaarzaam te gebruiken.
Bosuitjes (ook bekend als groene uien en lente-uitjes) zijn eetbare groenten van verschillende soorten in het geslacht Allium. Bosuitjes hebben over het algemeen een mildere smaak dan de meeste uien. Hun naaste verwanten zijn knoflook, sjalotten, prei, bieslook en Chinese uien. De bladeren worden zowel rauw als gekookt gegeten.
Het verschil tussen lente-ui en bosui
De twee zijn eigenlijk dezelfde plant. Lente-ui is alleen eerder geoogst dan bosui. Dit maakt de lent-ui wat dunner, kleiner en milder van smaak.

De Tonkaboon komt voor in het Noorden van Zuid-Amerika.
In de negentiende eeuw werd uit Tonkaolie ook wel Tonkaboter gemaakt, maar deze boter is volledig verdrongen door margarine.
De Tonkaboon wordt vaak gebruikt in parfum of tabak, omdat het de geur heeft van vanille, amandel, kaneel en kruidnagel. Om deze reden wordt het ook wel in gebak gebruikt.
Gepekeld en gekruid rundvlees.
Behalve in Suriname is het geconserveerde (en dus lang houdbare) zoutvlees populair in het Caraïbisch gebied, zoals op de Nederlandse Antillen.
Tip: zie ook zoutvlees ontzouten en koken.
Trassi is gedroogde zoute garnalenpasta. Het heeft een sterke smaak, met mate gebruiken.
De rauwe garnalen worden vermaalt waarna het met zout (en soms suiker) wordt vermengd en dan enige tijd wordt gefermenteerd. Tijdens of na de fermentatieperiode wordt het gedroogd in de zon. De meeste Indonesische en Maleisische garnalenpasta’s worden dan tot koeken samengeperst en eventueel verder te drogen gelegd. Bij de Chinese en Thaise garnalenpasta’s worden de gedroogde koeken eerst weer vermalen tot een pasteuze brij voordat zij verkocht worden.
Varianten
Er worden in principe drie varianten van trassi aangeboden:
-Geleverd als een geperste koek, variërend van stevig-pasteus tot semi-droog zoals gebruikelijk is in Maleisië, Indonesië en Suriname.
-Verkocht als een meer pasteuze massa zoals gebruikelijk is in China, Thailand en Vietnam.
-Een droge gemalen (poeder)variant die, doordat het voorgemalen is en, afhankelijk van de fabrikant, mogelijk versneden wordt met vulstoffen, veel van zijn geur en smaak verloren heeft en daardoor van een mindere kwaliteit is.
Tempeh: Sojabonen worden geweekt en gekookt, daarna wordt er een schimmel toegevoegd, zodat het geheel gaat gisten. Hie wordt er een koek van gemaakt.
Tempeh is neutraal van smaak, maar neemt de smaak van andere ingredienten goed over. Dat maakt het een goeie vleesvervanger.
Gezondheid:
Tempeh is rijk aan vitaminen uit de B-groep, vitamine A, nicotinezuur, foliumzuur, panthotheenzuur, biotine, en vezels en mineralen zoals calcium en ijzer, fosfor, magnesium, kalium, zink en mangaan. Tempeh is bovendien vetarm en volledig cholesterolvrij.
Door de enzymatische actie tijdens de fermentatie worden de nutriënten beter verteerbaar en componenten zoals oligo-sachariden (raffinose en stachyose) en phytines afgebroken. Het resultaat is een product met een verteerbaarheidscoëfficiënt van 86%, dat rijk is aan hoogwaardige eiwitten met alle essentiële aminozuren.
Uit onderzoek is gebleken, dat tempeh een middel is tegen buikloop; het maakt ziekmakende micro-organismen het lastig zich aan de darmwand te hechten. Uit onderzoek van de universiteiten van Loughborough en Oxford uit 2008 bleek dat consumptie van tofu door senioren tot verslechtering van het geheugen lijkt te leiden, maar het gefermenteerde tempeh kan door de hoge hoeveelheid folaten juist een positief effect op de hersenen hebben.
Bron: Wikipedia
Tahu wordt gemaakt door sojamelk te stremmen met natuurlijke coagulanten en bevat daarom veel calcium.
Tahoe is wit van kleur en neutraal van smaak en neemt gemakkelijk de smaak van andere ingrediënten over. Om die reden is het een goeie vleesvervanger.
Naamgeving:
Chinees: Tofoe/Tofu
Chinees manderijns: Doufu
Indonesisch: Tahoe
Steranijs (Illicium verum) is een boom of struik, waarvan de vruchten gebruikt worden als specerij. Hij groeit in Azië.
De boom is waarschijnlijk afkomstig uit Zuid-China en Vietnam maar wordt ook gekweekt in Cambodja, Laos, Japan en op de Filipijnen. Het meestal achtarmige steranijs wordt in Europa in voedsel gebruikt sinds de 17e eeuw, maar vertegenwoordigt vooral de smaak van Azië. Het kan in warme tropische gebieden verbouwd worden.
De vruchten worden gebruikt in hun geheel, of gemalen als goed doseerbaar poeder. De kruidige smaak zit niet in de zaadjes, maar in de verhoute schil van de vrucht.
Steranijs heeft een sterke geur van anijs aangezien de etherische olie grote hoeveelheden anethol bevat. De smaak van de vrucht is voller en steviger dan de smaak van de anijsplant.
Steranijs is een bestanddeel van het Chinese vijfkruidenpoeder. Het wordt ook gebruikt als ingrediënt in kraamanijs.
Steranijs wordt gebruikt voor de productie van het anti-griepmiddel Tamiflu.
Bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Steranijs
Oker behoort tot dezelfde familie als de angalampoe (Chinese roos). Okers hebben een slijmerige structuur. De oker werd ingevoerd in de tijd van de slavenhandel.
Oker is een goede bron van vitamine A, B complex, C en E, ijzer, kalk, en vezels. Het is caloriearm en vetvrij.
Tip: Knijp zacht in de punt van de oker, als deze zacht is, kunt u hem kopen.
De Laos wortel wordt ook wel Galangal genoemd, wordt gebruikt als specerij en heeft een milde gembersmaak. Het heeft ook iets scherps wat neigt naar peper en het ruikt naar citrus en pijnbomen. Hij wordt vers, gedroogd of ingemaakt gebruikt. Laos kan in recepten vervangen worden door gember en een beetje peper.
Kruidnagels zijn de gedroogde bloesemknoppen van de kruidnagelboom.
Een kruidnagel bestaat uit een ongeveer 1 cm lang steeltje, met daarop het knopje
Toepassingen:
-veel gebruikt in stoofgerechten, maar ook in koekkruiden (zoals speculaas).
-verwerkt in sigaretten (Kreteks)
Kruidnagelolie (eugenol) wordt in de tandheelkunde gebruikt als verdovend middel. Vroeger werd de kruidnagel als verdoving in een pijnlijke kies gestoken, tegenwoordig wordt zink-eugenol ook als bestanddeel tijdens een wortelkanaalbehandeling gebruikt. Kruidnagelolie wordt ook toegepast in parfum en kalknagelolie. Diverse kruidenbitters en likeuren ontlenen hun sterke smaak aan kruidnagels. Verschillende wierooksoorten krijgen een extra aroma met kruidnagel.
Ketoembar ook wel Dhenia of korianderzaadjes genoemd, zaadjes van de korianderplant.
Smaakt anders dan verse korianderblaadjes; warmer, kruidiger, minder zepig.
Hele zaden kun je eerst licht roosteren in een droge koekenpan en daarna kneuzen of fijnmalen. Er is ook gemalen ketoembar te koop, maar die loopt snel terug in kwaliteit. Wordt gebruikt in allerhande curries en boemboes in vele Aziatische keukens.
Ketjap is een Indonesische sojasaus. Het wordt gemaakt van een mengsel van sojabonenmeel, grof gemalen tarwe, kruiden en zout. Ketjap is vergeleken met Chinese/Japanse sojasaus veel dikker (stroperiger) en zoet.
Naast de meest gebruikte Ketjap manis (erg zoete sojasaus), zijn er ook andere soorten:
Ketjap sedang: minder zoete sojasaus
Ketjap asin: zoute sojasaus
Ketjap kendal: donkere, stroperige sojasaus; wat smaak betreft vergelijkbaar met ketjap manis
Ketjap medja: donkere, stroperige sojasaus; zoeter dan ketjap manis.
Ketjap manis wordt in Suriname o.a. gebruikt in nasi goreng, bami, maar ook in gekruide ketjap.
Hoisinsaus is een zoete saus van sojabonen, suiker, bloem, wijstazijn, zout, knoflook, spaanse peper en sesamolie en is een dikke rood-bruine saus met een zoet-pikante smaak.
Hoi Sin betekent zoiets als “zeedieren” in het Kantonees. Toch worden er geen zeevruchten in de saus verwerkt en wordt hij veelal gebruikt om vleesgerechten op smaak te brengen. De saus is afkomstig uit de Chinese keuken, maar wordt, onder de naam tương đen (zwarte saus) ook in de Vietnamese keuken gebruikt, waar hij onder andere een onmisbaar bestanddeel is geworden van bepaalde varianten van Phở, een noedelsoep.
Bron: Wikipedia
Gember is een wortelsoort met een scherpe, maar voor de liefhebbers aangename smaak.
Het is een van de meest geconsumeerde kruiden ter wereld en wordt op verscheidene manieren gebruikt, zoals:
Stemgember: de wortel op siroop van zoet water
Bier: een lichte biersoort die met gember wordt gebrouwen (Ginjabiri)
Ginger ale: een in de handel verkrijgbare frisdrank
Jam
Gekonfijt: gesuikerd zacht gembersnoep.
Happy Ginger: gemberdrank op basis van ongefilterd appelsap.
Ingelegd: stukken in azijn.
Het kan ook gedroogd en geraspt gebruikt worden. Gedroogd is de wortel scherper van smaak dan verse gember, omdat het meer shogaol bevat dat scherper van smaak is dan gingerol.
De wortel wordt ook wel ingemaakt in geconcentreerd suikerwater en in Nederland vooral gebruikt in koek en gebak, bijvoorbeeld in gemberkoek, ontbijtkoek en speculaas. In de Indonesische keuken wordt gember veel gebruikt in allerlei hartige gerechten, onder andere in een bij veel mensen geliefd gerecht zoals Babi Ketjap. Djahé is de Indonesische benaming voor gemalen wortel. Ook wordt het veel in de Joodse keuken toegepast, bijvoorbeeld in bolus (gebak) en vormt een onderdeel van het kerriemengsel. De olie wordt ook in parfums verwerkt.
Gele erwten ook wel spliterwten genoemd. Wordt bijv. gebruikt voor dhal.
De spliterwt is afkomstig van de gedroogde landbouwerwt, waarbij de zaadhuid verwijderd wordt, waardoor de erwt in twee helften uiteenvalt. Het voordeel ervan is, dat er geen zaadhuiden zijn en daarom wordt hij dan ook veelvuldig gebruikt voor erwtensoep.
Bron: Wikipedia

Citroengras (Sereh) wordt gebruikt voor de smaak. Citroengras is een plant die op gras lijkt, maar smaakt naar citroen (echter zonder het zure). Het onderste bolle gedeelte van de stengel bevat de meeste smaak. Vaak worden de lange sprieten meegekookt in gerechten. Deze zijn echter taai en moeten voor het serveren uit het gerecht gehaald worden.
Agar agar wordt gewonnen uit roodwieren en is smaak- en reukloos.
Het bindt net als gelatine verschillende ingrediënten en zorgt voor een gel-achtige structuur.
Agar agar komt voor in poeder-en flakevorm, die je oplost in warm water.
Maar ook in noodles of ‘sticks’, die je weekt in koud water net als gelatinevellen.
Hierna kan je het oplossen in een hete vloeistof met een temperatuur van minstens 85 graden.
De werking
Misschien wel het belangrijkste verschil met gelatine is de bindkracht. De werking van Agar agar is namelijk een stuk sterker, maar verschilt per vorm.
Het poeder is maar liefst vier keer zo sterk als gelatine, waarbij tien blaadjes gelatine gelijk staan aan drie à vier gram geconcentreerd poeder. Agar agar in een andere vorm (bijvoorbeeld sticks of flakes) is iets minder sterk, en staat gelijk aan acht tot tien gram op tien blaadjes gelatine.
Naast dat de vorm en werking verschillen van die van gelatine, is ook de stollingstemperatuur anders. In plaats van dat het product goed koud moet worden, stolt Agar agar al bij kamertemperatuur. Dit kan handig zijn voor bijvoorbeeld het vervoeren van je gerecht, maar ook onhandig als je de uiteindelijke vorm wilt veranderen.
Abongra (sesamzaad) hoort waarschijnlijk tot de oudste om de olie gekweekte gewassen van de wereld.
De plant komt oorspronkelijk uit Afrika: het woord sesam komt uit het Arabisch saasim/simsim. Aldaar worden de sesamzaadjes vaak gebrand opgeknabbeld, net als pinda’s. De wortels van de plant worden in de zomer geoogst en de zaden op het moment dat de omhulsels van de sesam bruin-zwart zijn verkleurd.
Sesam wordt verbouwd in tropische en subtropische gebieden in de gehele wereld, maar vooral in Afrika, Zuid- en Midden-Amerika.
Het is een kruidachtige plant die 0,5-1 m groot wordt. De bloemen lijken wel op vingerhoed. De oliehoudende zaden zitten in een doosvrucht.
De zaden, de olie en de wortel worden voor geneeskundige en culinaire doelen gebruikt.
Bron: Wikipedia
Tamarinde is de 7-20 cm lange bruine peulvrucht van de Tamarindus indica en heeft zurig aromatisch smakend vruchtvlees.
Oorspronkelijk uit Oost-Afrika, maar al vroeg overgehaald naar India en verspreid over alle tropische regio’s.
Het hout van de boom is hard en goed geschikt voor het maken van meubels.
Vrucht en huismedicijn
Uit de pulp van de vruchten wordt tamarindesiroop bereid. Uit de siroop wordt frisdrank gemaakt. De pulp is ook een bestanddeel van verschillende sauzen, waaronder worcestersaus, en is een belangrijk ingrediënt in de Aziatische keuken.
Vruchten, schors en bladeren worden vaak medicinaal gebruikt. Bij verschillende volkeren heeft de tamarindeboom een mystieke betekenis of geldt de boom als heilig.
Bron: Wikipedia
Lemmetjes (Limoenen) zijn rond en kleiner dan citroenen en de schil is dun met structuur en groen.
Het zure en geelgroene vruchtvlees is veel geuriger, aromatischer en sappiger dan dat van een citroen.
Het sap van de limoen geeft gerechten, dranken en sauzen een frisse smaak. Bovendien kan het sap verkleuring van bijvoorbeeld banaan, appel, peer en avocado voorkomen.
Gebruik ook de aromatische schil: fijn geraspt is het een perfecte smaakmaker voor cakedeeg of een currysaus.
Een scherpzure citroensoort.
Een citroen is voor de meeste mensen te zuur om zo uit de hand te eten.
Echter het sap geeft gerechten, dranken en sauzen een frisse smaak. Bovendien kan het sap verkleuring van bijvoorbeeld banaan, appel en avocado voorkomen.
De schil is bijzonder aromatisch en kun je daarom heel goed fijngeraspt toevoegen aan deeg voor gebak en cake.
Het sappige, lichtgele zure vruchtvlees versterkt de smaak van ander voedsel en activeert en verfrist de smaakpapillen.
Advokaat (Avocado) rond tot peervormig. Het vruchtvlees is eiwit en vetrijk en is heel voedzaam.
De vrucht wordt in tweeën gesneden van pit en schil ontdaan en soms met zout bestrooid, gegeten.
Heerlijk op brood of salade.
Tip:
-Bij sommige soorten komt de pit vrij van het vruchtvlees als de vrucht rijp is. Een goeie manier om te weten als de vrucht rijp is is door het even te schudden.
-Zet de avocado in de rijstzak/emmer en het zal sneller rijpen.
Botanisch gezien is avocado een vrucht en valt hij dus onder de fruitsoorten.
Toch rekenen we avocado tot de groenten, omdat we hem vaak als groente eten.
Het is dus een zogenaamde ‘vruchtgroente’. De avocado is hierin geen excentriekeling.