Blaka-ai-pesi (Black eyed peas)
Black eyed beans worden ook wel koeienerwten genoemd. Oorspronkelijk komen de bonen uit Afrika, maar tegenwoordig zijn ze erg populair in het zuiden van de Verenigde Staten.
Sem (Sim)
Sem (Sim) is in de volksmond ook bekend als “koeliebontjie” is een bonensoort ui de familie Dolichos Lablab.
Tip: De draadjes van de sem afhalen.
Andere benamingen: Hyacinth bean, Indian bean.
Oker
Oker behoort tot dezelfde familie als de angalampoe (Chinese roos). Okers hebben een slijmerige structuur. De oker werd ingevoerd in de tijd van de slavenhandel.
Oker is een goede bron van vitamine A, B complex, C en E, ijzer, kalk, en vezels. Het is caloriearm en vetvrij.
Tip: Knijp zacht in de punt van de oker, als deze zacht is, kunt u hem kopen.
Advokaat (Avocado)
Advokaat (Avocado) rond tot peervormig. Het vruchtvlees is eiwit en vetrijk en is heel voedzaam.
De vrucht wordt in tweeën gesneden van pit en schil ontdaan en soms met zout bestrooid, gegeten.
Heerlijk op brood of salade.
Tip:
-Bij sommige soorten komt de pit vrij van het vruchtvlees als de vrucht rijp is. Een goeie manier om te weten als de vrucht rijp is is door het even te schudden.
-Zet de avocado in de rijstzak/emmer en het zal sneller rijpen.
Botanisch gezien is avocado een vrucht en valt hij dus onder de fruitsoorten.
Toch rekenen we avocado tot de groenten, omdat we hem vaak als groente eten.
Het is dus een zogenaamde ‘vruchtgroente’. De avocado is hierin geen excentriekeling.
Tajerblad
Tajerblad is inheems in het Caraïbisch gebied.
De groene pijlvormige bladeren zijn waterafstotend en staan op lange stengels, die hol zijn als de plant in water groeit.
De bladeren en stengels worden bij roerbakken zacht gestoofd.
Sommige soorten kunnen jeuken in de mond.
Sukwa (Soekwa)
De Sukwa (Soekwa) (vleugelkomkommer) is familie van de komkommer.
Het is langwerpig of iets gekromd met 10 lengteribben en het vlees is sponzig en wit van kleur.
De sukwa heeft zijn oorsprong in India.
Spinazie
Spinazie is een snelgroeiende, eenjarige bladgroente, die al vroeg in het voorjaar beschikbaar is. Het is een oude groente die voor het eerst in Perzië geteeld werd.
Bij het stoven komt er veel water vrij. Dit water kan zo gedronken worden, omdat het veel vitaminen bevat.
Weetje:
Van spinazie ging lang het verhaal dat het een hoog ijzergehalte had. Om de consumptie van spinazie in de Verenigde Staten te stimuleren is de tekenfilmheld Popeye in het leven geroepen. Iedere keer als Popeye in nood zit blijkt er op de vreemdste momenten een blik spinazie voorhanden, die Popeye snel consumeert en waarna het conflict snel beslecht is. Spinazie bevat inderdaad meer ijzer (3-4 mg) dan veel andere groenten, maar het ijzergehalte van spinazie is lange tijd zeer sterk overschat, en nog steeds hebben veel mensen dit beeld voor ogen bij spinazie.
Toen in 1937 een nieuwe analyse werd uitgevoerd door Duitse wetenschappers, bleek het ijzergehalte tien keer lager te zijn dan werd aangenomen. Hoe dit foutje had kunnen gebeuren is niet helemaal duidelijk; een theorie is dat de resultaten van onderzoek met gedroogde spinazie op verse spinazie overdragen werden, een andere dat er een komma op de verkeerde plek werd gezet.
Spinazie is rijk aan caroteen, vitamine E en antioxidanten.
Sopropo
Sopropo is een bittere groentesoort en heeft zijn oorsprong vermoedelijk uit India of Afrika.
Doormidden snijden en pitjes en wit sponsachtig gedeelte verwijderen.
Het wordt over het algemeen gekookt of gevuld met vlees.
Weetjes: Mensen met suikerziekte trekken thee van de sopropo, dit zou de bloedspiegel verlagen.
Pu
De Pu (lange kalebas) is familie van de komkommer (en zo ook van de Sukwa).
Het heeft een groen-lichtgroene gladde huid en wittig vlees.
Het wordt over het algemeen gestoofd.
Postelein
Postelein groeit op elk erf in Suriname als onkruid.
De plant kan wel 40 cm hoog worden en heeft stevige vlezige bladeren, met dikke vlezige stengels en geeft gele bloemen.
Paprika
Paprika heeft zijn oorsprong in Midden-Amerika en werd rond 1500 naar Europa gebracht door de Spanjaarden.
Ze worden in gekweekt in verschillende kleuren; rood, groen, geel, maar er bestaan ook witte paarse, blauwig-groene en bruine paprika’s.
Paprika is rijk aan vitamine C en ook bevat de vrucht een hoog gehalte aan foliumzuur.
Weetje:
Paprika heeft 4 maal meer vitamine C dan een sinaasappel.
Paksoi
Paksoi (ook wel Pak-choi) heeft groene langwerpige bladeren en witte stelen.
De groente wordt over het algemeen heel snel gewokt, zodat de balderen zacht zijn, maar de stelen nog knapperig.
De baby variant (baby-Paksoi)
Lauki
Lauki of fles kalebas.
Medicinaal:
-Lauki is rijk aan vezels en dus goed tegen constipatie.
-Het suikergehalte is nihil en dus erg geschikt voor diabetespatiënten.
-De groente helpt het lichaam af te koelen op warme dagen, omdat het de maag koel houdt.
-zie link onderaan
Synoniemen zijn fleskalebas.
In andere talen zijn de namen Poe (Surinaams creools) en Laboo pootih (Indonesisch).
De naam Lauki is Surinaams Hindoestaans.
Kouseband (Koosbanti)
Kouseband is een lange peulvrucht die vooral wordt geconsumeerd in Zuid-Amerika en Azië en komt vermoedelijk uit warme streken van Afrika.
De peulen zijn licht tot diep groen en bevatten binnen knapperige lichtgroene zaden.
De lange gezonde peulen bevatten foliumzuur, kalium en andere mineralen, naast vitaminen B1 en B6.
Het is een klimmende plant met lichtpaarse bloemen.
Plant met paarse bloem
Klaroen
Er zijn verschillende soorten klaroen.
-Fijne met kleine bladeren en lichtgroene steel.
-Fijne met kleine bladeren en rode steel.
-Grove met grote bladeren.
De fijne soorten worden het liefst gegeten, maar de grove is ook eetbaar.
Klaroen slinkt heel erg, d.w.z. een grote bak klaroen zal na koken maar een handje vol zijn.
Het plukken van de blaadjes en het wassen kost wat tijd, maar het is de moeite waard.
Gropesi (Taugé)
Gropesi is de ontkiemende Mungboon (Urdi).
Verse gropesi is knapperig, maar wordt al vaak na 1 dag slap en beginnen de kiemen licht bruin te worden.
Het is rijk aan vitamine B, waaronder de vitamine B17, vitamine C en ijzer.
Gomawiri
Solanum americanum, algemeen bekend als Amerikaanse zwarte nachtschade, kleinbloemige nachtschade of glanzende nachtschade, is een kruidachtige bloeiende plant met een breed, maar onzeker oorspronkelijk verspreidingsgebied. Het zekere oorspronkelijke verspreidingsgebied omvat de tropen en subtropen van Amerika, Melanesië, Nieuw-Guinea en Australië.
De plant is wijdverbreid genaturaliseerd rond de tropische Stille Oceaan en Indische Oceaan, inclusief Hawaï, Indochina, Madagaskar en Afrika, mogelijk via antropogene introductie op deze locaties.
Solanum americanum is een van de meest wijdverspreide en morfologisch variabele soorten die behoren tot de sectie Solanum. Het kan worden verward met andere zwarte nachtschadesoorten in het Solanum nigrum-complex.
Solanum americanum wordt 1–1,5 meter hoog en is een eenjarige of kortlevende vaste plant. De bladeren zitten afwisselend op de tak en variëren sterk in grootte, tot 10 centimeter lang en 7 centimeter breed, met een bladsteel van 4 centimeter en een grof golvende of getande rand. De bloemen zijn ongeveer 1 cm in diameter, wit of af en toe lichtpaars, met gele meeldraden. De vrucht is een glanzend zwarte bes van 5–10 millimeter in diameter, met talrijke kleine zaden.
Bron: https://en.wikipedia.org/wiki/Solanum_americanum
Dagoeblad
Dagoeblad (waterspinazie, kan kun) is een semi-waterplant die tot 25cm hoog wordt.
De plant leef in water of vochtige grond.
De stengels zijn hol, waardoor deze op water kunnen drijven.
De bladeren en stengels worden in Suriname gewokt, gekookt en in petjil gebruikt en in andere landen rauw gegeten of in salade toegevoegd.
Broccoli
Broccoli is verwant aan de bloemkool.
Broccoli is goed voor de spijsvertering, celreparatie en celbescherming, omdat het een relatief hoge concentratie vezels, bèta-caroteen, calcium en vitamine C bevat.
Weetje:
Het woord broccoli is het meervoud van het Italiaanse woord ‘broccolo’. Broccolo betekent “de bloeiende top van een kool”.
Boulanger (Aubergine)
De paars/bruine boulanger is in Suriname een geliefde groente en wordt gestoofd of gegrild.
De huid is glanzend taai en de binnenkant sponzig wit/crème.
Boulanger plant
Bitawiri
Bitawiri (letterlijk bitterblad) is zoals de naam zegt een (enigszins) bittere groente.
De groene bladeren zijn zacht, maar een beetje taai.
Bitawiri wordt gestoofd.
Antroewa
Antroewa (Antruwa) is familie van de boulanger (Aubergine) en heeft de vorm van een gemiddelde tomaat.
De vrucht heeft een wit-lightgroene dikke schil met een groene binnenkant.
Antroewa wordt groen gegeten (gestoofd of op azijn) en smaakt bitter.
Antroewa plant
Amsoi
Amsoi is een groente die lijkt op Chinese kool, maar dan met minder stevige lichtgroene bladeren.
Het is een tikje bitter en een zeer geliefde groente in Suriname.
Weetje:
Amsoi bevat veel vitamine E en calcium (6 maal meer dan de gemiddelde groente).